Het Weens Koopverdrag (CISG) – De grote onbekende in de internationale handel

In Geen onderdeel van een categorie by Patrick Link

Deel 1

Als je een internationale ondernemer bent, d.w.z. als je goederen uit het buitenland koopt of in het buitenland levert/verkoopt, kom je niet om het Weens Koopverdrag heen en moet je jezelf toch even vertrouwd maken met de voor- en nadelen. Het Weens Koopverdrag biedt veel mogelijkheden in de internationale handel, maar wordt in de praktijk vaak genegeerd of zelfs over het hoofd gezien. Terecht? Niet altijd: in veel gevallen kan het zeer voordelig zijn om het Weens Koopverdrag juist van toepassing te verklaren en niet uit te sluiten.
Het Weens Koopverdrag inzake koopovereenkomsten is gebaseerd op het Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken (CISG) van 11 april 1980.
Tot dusver (laatste stand: september 2020) is het verdrag door 94 staten bekrachtigd.
Onder hen zijn de belangrijkste economische partners/naties van Nederland (met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk!), waardoor de overeenkomst bijzonder relevant is. In Nederland is het Weens Koopverdrag sinds 1992 van kracht.

Wanneer is het Weens Koopverdrag (CISG) van toepassing ?

Het CISG vindt toepassing op overeenkomsten voor de verkoop van roerende zaken tussen twee handelaren/ondernemers (koper/verkoper; verkoper/distributeur) die hun zetel in verschillende landen hebben die telkens het Verdrag hebben geratificeerd. Bovendien is het Weens Koopverdrag van toepassing indien de regels van internationaal privaatrecht van een staat daarin voorzien en indien de in de overeenkomst bedongen rechtskeuze valt onder een staat die partij is bij het Weens Koopverdrag.
Merk op dat het Weens Koopverdrag automatisch van toepassing is en voorrang heeft op het nationale recht, tenzij dit uitdrukkelijk is uitgesloten!
Indien bijvoorbeeld een Duitse en een Nederlandse partij een koopovereenkomst sluiten en geen rechtskeuze uitbrengen/overeenkomen, dan is het CISG van toepassing. Let op: indien deze partijen bijvoorbeeld afspreken dat op de koopovereenkomst “Nederlands recht” van toepassing is, is het CISG ook van toepassing. Het CISG gaat namelijk vóór op nationaal én Europees recht.
Een contractuele uitsluiting (“opt out”) door het overeenkomen van een passende contractuele clausule is echter altijd mogelijk.

Wat is geregeld in het Weens Koopverdrag?

Het Weens Koopverdrag regelt o.a.
–           de totstandkoming van een koopovereenkomst en de daaruit voortvloeiende rechten en verplichtingen van koper en verkoper
–           vraagstukken betreffende de interpretatie/uitleg van de koopovereenkomst
–           levering van de goederen, overdracht en overgang van risico
–           contractiliteit en conformiteit van de goederen
–           rechten/vorderingen van derden
–           rechtsmaatregelen bij contractbreuk en niet-nakoming
–           vergoeding van materiële schade en vermogensschade.
Het VN-Verdrag inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken bevat echter geen regels inzake aansprakelijkheid voor de dood of lichamelijk letsel van een persoon veroorzaakt door de goederen.
Voorts bevat de overeenkomst geen bepalingen inzake handelingsbekwaamheid, vertegenwoordiging, toelaatbaarheid van de overeenkomst, rente in geval van betalingsachterstand, enz.

Is het verstandig oftewel aan te bevelen het Weens Koopverdrag standaard uit te sluiten?

Afgezien van het feit dat een correcte formulering vereist is om het Weens Koopverdrag uit te sluiten (bv: “Op deze overeenkomst is Nederlands recht van toepassing met uitzondering van het Weens Koopverdrag”, of iets dergelijks), rijst de vraag of dit überhaupt moet worden uitgesloten.
In dit verband zij erop gewezen dat de toepassing van het Weens Koopverdrag zowel voor- als nadelen kan meebrengen voor ondernemers in vergelijking met het “normale” nationale rechtsstelsel, en dat het daarom raadzaam is deze overeenkomst en haar regelgeving van naderbij te bekijken. Daarbij moet je als ondernemer zeker rekening houden met de verhouding van het Weens Koopverdrag tot het respectieve toepasselijke nationale recht, zodat je beter kunt afwegen welke concrete voor- en/of nadelen je in dit geval zult ondervinden.

Gemeenschappelijk in al deze gevallen is het feit dat het Weens Koopverdrag soms onvoldoende bekend is, niet alleen bij ondernemers, maar jammer genoeg ook bij de nationale rechterlijke instanties, en dat er hierdoor interpretatiemoeilijkheden kunnen ontstaan omdat er geen internationale rechterlijke instantie is die het verdrag waarborgt.

Er heeft zich dus geen uniforme praktijk ontwikkeld met betrekking tot de uitlegging van het Weens Koopverdrag in de verdragsluitende staten. Om deze reden, alsmede wegens de onvolledigheid van de overeenkomst, bevelen in het algemeen juristen en advocaten aan deze van meet af aan uit te sluiten.

In ons volgende blog zullen wij aan de hand van enkele voorbeelden vanuit het oogpunt van de verkoper enkele voor- en nadelen laten zien van de toepassing van het VN-koopverdrag in vergelijking met de toepassing van de nationale Nederlandse wetgeving met uitsluiting van het VN-koopverdrag.

Doe je als ondernemer zaken met buitenlandse partijen en heb je vragen over het Weens Koopverdrag of over jouw contracten in het algemeen en of deze business-proof zijn?
Bij You and Me Legal staan we voor je klaar. We hebben allebei uitgebreide ervaring met het internationaal zakendoen en internationale contracten opstellen. Laat je horen en we gaan snel aan de slag!
Wij van You and Me Legal kunnen je verder helpen.

Neem gerust contact op met ons op. Bellen, mailen en appen kan altijd.
Wij verheugen ons op een kennismaking.

Patrick Link | 06 24355737 | patrick@youandmelegal.com
Renate Verstraaten | 06 15872102 | renate@youandmelegal.com